De eiertest

In de lente legt elke vogel een ei. Dus ook de kip. Maar het kuiken wat in het ei zit (dat maar een speldeknop groot is, de rest is voer voor het kuiken) krijgt heel vaak niet de kans om uit te komen omdat de mens hem voor is. Ofwel om het ei op te eten of om er een proef mee te doen zoals nu. Hieronder staat een verhaaltje waarin verschillende proeven worden uitgelegt die je met een ei kunt doen. Vraag aan je vader/moeder wat rauwe en hard gekookte eieren en probeer de proeven die hieronder beschreven staan eens uit. Schrijf na afloop hoe de proefjes zijn gegaan. Was het moeilijk? Had je veel problemen? Was de reactie hetzelfde als hieronder staat?

• De schaal van een ei zit vol kalk. Dat maakt hem hard, maar breekbaar. Toch is het ei heelhuids uit het kontje van een kip geperst. In het lichaam van de kip was de schaal dan ook niet zo hard. We maken de eischaal weer zacht. Maar eerst zoeken we een fles met een hals die net te nauw is om het ei door te laten. Probeer het maar: het gaat er niet in. Leg het ei vervolgens een dag en een nacht in een bakje azijn. Azijn is een zuur dat kalk oplost. Hierdoor wordt de schaal weer zacht. Nu kan het ei toch de fles in.
• Een kuiken heeft lucht nodig. Daarom zitten er duizenden gaatjes in de eischaal. Je kunt ze nauwelijks zien, zo klein zijn ze. Om ze aan te tonen koken we het ei. Zet het op met koud water. Algauw zie je op de plaats van de gaatjes duizende luchtbelletjes verschijnen. Leg ook eens een ei een paar dagen tussen de uien of naast het waspoeder. Als je het daarna kookt en opeet, smaakt het ei naar ui of naar pasgewassen onderbroeken. Samen met de lucht zijn de luchtjes van ui of waspoeder door de gaatjes in het ei gekomen.
• Hoe kun je zien dat een ei al gekookt is of niet? Leg het ei op een bord en breng het aan het tollen. Leg er dan je hand losjes op, heel even maar, en meteen weer loslaten. Een gekookt ei zal als bij toverslag stilliggen, een rauw ei tolt rustig door. Dat komt door de dooier. Die van een rauw ei werkt net als een vliegwiel in een speelgoedauto, dat lang nadat je het een zet hebt gegeven, door wil blijven draaien.
• Veel mensen prikken een gaatje in hun ei om te voorkomen dat het stuk kookt. Vaak doen ze dat fout. Ze prikken niet aan de stompe, maar aan de spitse kant. Dat helpt niet. Alleen onder het stompe uiteinde zit een holte tussen de eivliezen: de luchtkamer. Via het gaatje kan de lucht eruit weg (let op de luchtbellen die er bij het koken uitkomen) en blijft het ei heel.
• Voor onze laatste eierproef prikken we aan beide uiteinden van een rauw ei een gaatje. Het gaatje aan de stompe kant maken we voorzichtig groter door stukjes eischaal af te breken. Je kunt nu zomaar bij het ei in de luchtkamer binnen kijken. Zorg dat het binnenste eivlies heel blijft. Zet het ei op de stompe kant onder in een glas water, zodat de spitse kant net boven water steekt. Dankzij het binnenste eivlies kan het ei van onderen niet leeglopen. Maar wel van boven! Na een half uur verschijnt er een soort snottebel uit het bovenste gaatje. Wat gebeurt er? Het ei zuigt van onderen water aan, door het vlies heen, en het water perst de inhoud van het ei er van boven uit.

Schrijf in het veld de bevindingen van je proeven op:
Was het moeilijk? Had je veel problemen? Waren de reacties hetzelfde als bij de proefjes hierboven?

Ga naar: